Wydarzenia kulturalne
Rozwój Baranowa
- Szczegóły
- Kategoria: Historia Baranowa

Istnienie ośrodka parafialnego było jednym z podstawowych czynników miastotwórczych, integrującym pod względem religijnym ludność najbliższej okolicy. Z XVII-wiecznych aktów wizytacji biskupich dowiadujemy się, że kościół parafialny w Baranowie pod wezwaniem NP Marii i św. Jana Chrzciciela ufundował i odpowiednio uposażył Piotr Firlej w 1549 roku. Poświęcenia dokonał biskup krakowski Samuel Maciejowski 8 stycznia 1550 roku, który ponadto wzbogacił jeszcze parafię, zapisując do uposażenia dziesięcinę z dwu wsi. Do parafii zostały wówczas włączone okoliczne wsie, dotychczas należące do parafii drążgowskiej i gołębskiej.
Po śmierci Piotra Firleja, Baranów przeszedł na własność jego syna – Mikołaja. Mikołaj Firlej, po śmierci swojego brata Jana, został przywódcą różnowierców w Małopolsce. W tej sytuacji parafia w Baranowie została zamieniona na gminę różnowierczą jako jedna z pierwszych w dobrach Firlejów. Kościół zmieniono na zbór, a parafię – na gminę innowierczą. Stało się to około 1553 roku. Pierwszym kaznodzieją przy zborze został ksiądz Adam – dotychczasowy pleban. W 1588 roku po śmierci Mikołaja Firleja, kościół prawdopodobnie pozostawał w rękach innowierców lub tez znajdował się w stanie wielkiego upadku i ruiny, nie spełniał funkcji sakralnych. Sytuacja zmieniła się w 1595 roku, kiedy Baranów był już własnością Ponętowskich. W dokumentach wymienia się Andrzeja i Mikołaja, synów Anny Firlejówny, córki Mikołaja. Nowy dziedzic dóbr Baranowskich – w tym miasta – wynagrodził kościołowi poniesione straty i szkody, hojnie go uposażając. W 1563 roku powołano do życia pierwszą i jedyną instytucję oświatową – Szkółkę parafialną. Mieściła się ona prawdopodobnie w budynku plebanii i utrzymywana z funduszy kościelnych. W 1603 roku dokonana została pierwsza wizytacja biskupa. Kościół w tym czasie nie był jeszcze konsekrowany. Nastąpiło to dopiero w 1612 roku. Aktu konsekracji dokonał biskup krakowski Andrzej Prochnicki. Na pamiątkę wydarzenia ustanowił on odpust w pierwszą niedzielę po św. Michale Archaniele (29 września).
Powstanie Baranowa
- Szczegóły
- Kategoria: Historia Baranowa
Historię Baranowa rozpoczyna rok 1544, jednakże dużo wcześniej istniała tu wieś o nazwie Laskowice, która wymieniana jest po raz pierwszy w akcie erygowania parafii w Drążgowie ("Drzazgow") w 1334 roku. Do parafii tej zostały wówczas włączone: Sobieszyn, Laskowice, Blizocin, Składów, Rudno, Pogonów, Osmolice, Sarna, Strzeżowice. W tym okresie, aż do XVI wieku Laskowice były własnością królewską.
W 1503 roku Król Aleksander nadaje wsie "Lasskouicze" i pobliską Czołnę Mikołajowi Firlejowi "w dożywotnie posiadanie". Z tą czwilą historia osady na ponad 100 lat została związana z dziejami rodu Firlejów herbu Lewart, który z czasem stał się właścicielem tych terenów. Firlejowie otrzymali z czasem królewskie przyzwolenie na lokalizacje nowych miast, których założyli kilka, a wśród nich Baranów. Został on założony na terenie, przez który wiódł szlak z Lublina, przez Kurów, do przeprawy na Wieprzu i dalej do Łukowa – ma Podlasie i do Ryk – na Mazowsze.

Miasto otrzymało prawo magdeburskie. Ustanowiono władze municypalne z wójtem, burmistrzem i radą, w skład której wchodzili rajcy. Symbolem władz miasta był ratusz, wzmiankowany w źródłach archiwalnych już w 1574 roku. Przypuszczalnie rozległość miasta (z tzw. "rolami kmiecymi") przy lokalizacji wynosiła, według opisów statystycznych miast powiatu lubelskiego a 1861 roku 61 łanów.
Niemożliwe jest dokładne odtworzenie stosunków prawno – ustrojowych. Tendencja do stopniowego zawężania uprawnień mieszczan przez dziedzica wynikała z dążenia właściciela do całkowitego podporządkowania sobie miasta i wyciągnięcia z niego jak największych korzyści.
Jak wszystkie miasta prywatne, Baranów był zobowiązany do uiszczania powinności wobec dziedzica, jednak trudno określić jakiego były one rodzaju. Z faktu lokacji miasta na prawie magdeburskim wynika, że panowała gospodarka czynszowa i początkowo miasto płaciło dziedzicowi tylko czynsz. Inne powinności pojawiły się później. Prawdopodobnie własność nieruchomości traktowana była jako niepełna, skoro przejście gruntu na osoby trzecie wymagało zgody dziedzica.
Głównymi zajęciami mieszczan było rzemiosło, handel i rolnictwo. Uprawiano zapewne większość rzemiosł tradycyjnych. Akta XVI-wieczne wskazują na rozwinięcie się tu charakterystycznego dla Baranowa garncarstwa. W 1582 roku było tu ogółem 34 rzemieślników. Jednak przeważającą liczebnie grupę zawodową stanowili rolnicy. Ponadto już w 1546 roku istniał tu browar. Być może był on wówczas własnością miasta, skoro jeszcze w XVII wieku określany był jako "Browary Miejskie".
Mapa Gminy
- Szczegóły
- Kategoria: Podstawowe informacje
Mapę Gminy Baranów stworzyła firma DTPsystem z Kozienic w 2010 r.
Uchwalenie Herbu, Flagi i Pieczęci
- Szczegóły
- Kategoria: Herb, Flaga oraz pieczęć
Już od dawna władze naszej gminy zastanawiały się nad wprowadzeniem graficznego symbolu, który identyfikowałby Gminę Baranów.
Zdając sobie sprawę z rozległej przeszłości Baranowa myślano o dawnym herbie, którym Baranów posługiwał się, gdy był jeszcze miastem. Idea ta, ze wszech miar słuszna, napotykała jednak wiele przeszkód o charakterze formalnym i merytorycznym. Herbu nie można sobie wprowadzać w sposób dowolny. Sprawa wymaga całej urzędowej procedury wskazanej w ustawie o odznakach i mundurach, polegającej na uzyskaniu pozytywnej opinii Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji dotyczącej projektu herbu.


Pierwszy wniosek dotyczący zaopiniowania projektu herbu Gminy Baranów został złożony do MSWiA 14 marca 2007r. Projekt odwoływał się do dawnej pieczęci miejskiej Baranowa. Komisja Heraldyczna przyjęła słuszność uzasadnienia historycznego, lecz nie przyjęła wizerunku, jako niezgodnego z zasadami heraldyki (m.in. niewłaściwe barwy, układ tarczy, słaby poziom plastyczny godła herbowego).
Odpowiedź z negatywną opinią została wydana 12 czerwca 2007r.
Zgodnie z zaleceniami przystąpiono do zlikwidowania błędów. W tym celu nawiązano kontakt z plastykiem obeznanym z zasadami sztuki heraldycznej. Już 27 lipca 2007r. był przygotowany nowy projekt herbu, poszerzony o projekt flagi i gminnej pieczęci.
Komisja Heraldyczna podjęła stosowną uchwałę w sprawie przedłożonego projektu dopiero 4 stycznia 2008r. Ponownie zawierała ona negatywną opinię, chociaż podkreślono, że "Gmina jest na właściwej drodze do uzyskania poprawnych symboli...". Zwrócono także uwagę, że znacząco poprawił się "poziom sztuki heraldycznej przedłożonego projektu herbu". Natomiast ponownie zakwestionowano barwę i kształt lamparta a także barwy i układ kolorów na fladze. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wydał swą negatywną opinię dopiero 29 lutego 2008r.
Natychmiast przystąpiono do opracowania kolejnego projektu z uwzględnieniem powyższych uwag. Już w marcu był gotowy, a 3 kwietnia 2008r. wystosowano do MSWiA kolejny wniosek o zaopiniowanie projektu herbu i flagi. Później dołączono jeszcze projekt pieczęci.
Prawie cały rok oczekiwano na rozpatrzenie tego trzeciego projektu. W końcu Komisja Heraldyczna podjęła stosowną - tym razem pozytywną - uchwałę w dn. 6 marca 2009r. a 18 marca wydał swoją opinię Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji. Dzięki dopełnieniu tych formalności, po dwóch latach starań można podjąć uchwałę o ustanowieniu oficjalnego herbu, flagi i pieczęci Gminy Baranów.
Ważne jest, że te graficzne symbole naszej gminy są osadzone w tradycji i nawiązują do dawnej pieczęci miejskiej Baranowa, w której uwidoczniony był herb Lewart z wizerunkiem ukoronowanego lamparta, należący do Firlejów - założycieli i właścicieli naszej miejscowości.
Statut Gminy Baranów
- Szczegóły
- Kategoria: Podstawowe informacje
Obwieszczenie nr 1/2015 Rady Gminy Baranów z dnia 27 lutego 2015 r. w sprawie ogłoszenia tekstu jednolitego uchwały w sprawie Statutu Gminy Baranów przyjęte Uchwałą Rady Gminy Baranów Nr IV/29/2015 z dnia 27 lutego 2015 r. w sprawie ogłoszenia tekstu jednolitego Statutu Gminy Baranów.
Gleby
- Szczegóły
- Kategoria: O gminie
Pod względem rodzaju i jakości gleb, województwo lubelskie jest bardzo zróżnicowane. W okolicach Baranowa gleby są na ogół słabe. Przeważająca większość gleb to gleby o odczynie bardzo kwaśnym i kwaśnym, o średniej i niskiej zawartości fosforu, potasu i magnezu. Era kenozoiczna pozostawiła tu po sobie duże ilości piasku. Występują głównie gleby bielicowe tzw. mady nadwieprzańskie, z których najpopularniejsze to szczerk głęboki i szczerk na glinie. Ilościowo najwięcej gleb zakwalifikowanych jest do klasy IV, V i VI, a niewielkie ilości do klasy III. W okolicach Baranowa występują od północy rozległe obszary podmokłe z glebami bagiennymi i torfowiska zaś od zachodu i od południowego-zachodu rozciągają się lasy mieszane zasobne w jagody, jeżyny, grzyby, orzechy. Ponadto w okolicach Baranowa występują liczne gliny ceramiczne.
Klimat
- Szczegóły
- Kategoria: O gminie
Charakterystyczną cechą tego rejonu klimatycznego jest mała ilość opadów, gorące lata, oraz długie i mroźne zimy. Położenie Polski w umiarkowanej strefie klimatycznej decyduje o dużej zmienności warunków pogodowych, co wynika z bardzo częstych i aktywnych przepływów powietrza. Jest to teren ścierania się wilgotnych mas powietrza znad Atlantyku z suchymi masami kontynentalnymi. Zmiany ciśnienia, jakie powstają między masami powietrza są przyczyną powstawania wiatrów, które na obszarze gminy charakteryzują się przewagą wiatrów z kierunku zachodniego.
Charakterystyczne parametry klimatyczne, które występują na terenie gminy Baranów:
- średnia roczna temperatura powietrza wynosi ok. 7,6°C,
- średnia temperatura w styczniu wynosi ok. -5,5°C,
- średnia temperatura w lipcu: 18,6°C,
- średnie roczne sumy opadów atmosferycznych na badanym terenie kształtują się w granicach 530-550 mm.
Topografia
- Szczegóły
- Kategoria: O gminie
Baranów leży pod 51"33' szerokości geograficznej północnej i 22"8' długości geograficznej wschodniej, 150 m nad poziomem morza, w północnej części województwa Lubelskiego. Geografię fizyczną określa jego położenie na Nizinie Południowopodlaskiej zwanej też Wysoczyzną Siedlecką. Leży na wschodnim skraju tego makroregionu na styku dwóch mezoregionów Pradoliny Wieprza i Wysoczyzny Lubartowskiej. Jakkolwiek sama Wysoczyzna Lubartowska jako zdenudowana równina morenowa jest słabo zróżnicowana pod względem rzeźby terenu, a Dolinę Wieprza cechuje na tym odcinku monotonny, nizinny charakter to styk obu tych mezoregionów daje nieco ciekawsze afekty krajobrazowe. Baranów leży na lewym brzegu rzeki Wieprz w szerokim tu na około 4 km obniżeniu dolinnym u samych stóp zamykających je wyniosłości. Rzeka wije się tu zakolami, zostawiając liczne starorzecza o czym świadczą też często spotykane w Dolinie Wieprza łachy. Wieprz w tym rejonie płynie spokojnie lecz pomimo to koryto jego jest dosyć niebezpieczne, obfituje bowiem w doły i wiry. Od strony północno-zachodniej dno doliny wykorzystano na stawy hodowlane.
Ludność
- Szczegóły
- Kategoria: O gminie
Liczba stałych mieszkańców gminy na 31.12. 2024 r. wyniosła 3722 osoby, w tym:
- kobiety - 1912,
- mężczyźni - 1810.
Średnia gęstość zaludnienia wynosi 43,79 os/km2.
| Lp. | Miejscowość | Kobiety | Mężczyźni | Liczba mieszkańców |
|---|---|---|---|---|
| 1. | Baranów | 801 | 749 | 1550 |
| 2. | Czołna | 99 | 113 | 212 |
| 3. | Dębczyna | 26 | 31 | 57 |
| 4. | Gródek | 26 | 25 | 51 |
| 5. | Huta | 44 | 50 | 94 |
| 6. | Karczunek | 16 | 16 | 32 |
| 7. | Klin | 15 | 16 | 31 |
| 8. | Kozioł | 102 | 103 | 205 |
| 9. | Łukawica | 53 | 54 | 107 |
| 10. | Łukawka | 87 | 89 | 176 |
| 11. | Łysa Góra | 37 | 26 | 63 |
| 12. | Motoga | 17 | 25 | 42 |
| 13. | Niwa | 58 | 41 | 99 |
| 14. | Nowomichowska | 13 | 14 | 27 |
| 15. | Pogonów | 104 | 88 | 192 |
| 16. | Składów | 31 | 25 | 56 |
| 17. | Śniadówka | 130 | 130 | 260 |
| 18. | Wola Czołnowska | 162 | 159 | 321 |
| 19. | Zagóźdź | 77 | 70 | 147 |
| Razem | 1912 | 1810 | 3722 | |
Strona 9 z 14
















Gmina Baranów informuje, że realizacja zadania pn. „Usuwanie wyrobów zawierających azbest – część 2” jest dotowana na podstawie umowy nr 082/2025/D/OZ z dnia 20.06.2025 r. zawartej z Wojewódzkim Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Lublinie. Kwota dofinansowania obejmuje 100 % kosztów kwalifikowanych tj. kosztów zbierania, transportu i unieszkodliwienia materiałów zawierających azbest ze środków Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Lublinie oraz Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.