Warto zobaczyć

Obecny kościół pw. św. Jana Chrzciciela wraz z dzwonnicą i murem z czterema kapliczkami, wybudowano latach 1764-1781, na miejscu dawnej, drewnianej świątyni. Kościół został wybudowany prawdopodobnie przez architekta Józefa Gringenberga. Fundatorem kościoła był ksiądz Tomasz Okuński. Konsekracja kościoła odbyła się dwa lata przed zakończeniem budowy, w 1779 roku.

Kościół wraz z budynkiem plebanii, drzwonnicą i ogrodzeniem został w 1986 r. wpisany do Rejestru zabytków województwa lubelskiego.

Lokalizacja: Baranów, ul. Rynek Sprawdź lokalizację obiektu na mapie

Czytaj więcej o: Kościół parafialny w Baranowie

Wiatrak o konstrukcji szkieletowo-ramowej został wybudowany pod koniec XIX w, z drewna sosnowego. Elewację oszalowano deskami w układzie pionowym. Od frontu zostały umieszczone drzwi wejściowe, a w elewacji tylnej osadzono w szczycie wał ze skrzydłami. Obiekty był czynny do 1961 r., kiedy to zainstalowano w nim silnik elektryczny i w ten sposób przerobiono na młyn. Budynek posiada trzy kondygnacje – dwie wyższe były przeznaczone do produkcji mąki (górna zawierała kamienie młyńskie). Wiatrak stanowi własność prywatną.

Obiekt został w 1977 r. wpisany do Rejestru zabytków województwa lubelskiego.

Lokalizacja: Czołna Sprawdź lokalizację obiektu na mapie

Młyn został wybudowany w 1946 r. w miejsce starego, zniszczonego budynku, jako jeden z siedmiu takich obiektów w regionie. Został zbudowany w całości z drewna. Obecnie stanowi własność prywatną.

Lokalizacja: Zagóźdź Sprawdź lokalizację obiektu na mapie

W przeddzień Święta Niepodległości, tj. 10 listopada 1928 r. w Baranowie uroczyście świętowano 10-tą rocznicę odzyskania niepodległości. Po patriotycznym nabożeństwie za Ojczyznę, na placu przed kościołem posadzono Dąb Wolności – małe drzewko mające na wieki przypominać o patriotycznej rocznicy. Ów dąb rośnie na swoim miejscu do dzisiejszego dnia. Dla upamiętnienia tego wydarzenia obok drzewka postawiono granitowy kamień, na którym umieszczono napis: „Dla upamiętnienia 10-ciolecia wskrzeszenia niepodległości Polski dziatwa szkół gminy Wola Czołnowska drzewko to zasiała 11 listopada 1928 r.”.

Wtedy pojawił się również pomysł postawienia w tym miejscu bardziej okazałego postumentu, będącego symbolem niepodległości. Nie wiadomo czyj to był pomysł. Możliwe, że wymyślił to ówczesny dyrektor szkoły – Leonard Kryk, a być może proboszcz – ksiądz Józef Tuz. Obie te postacie odgrywały czołową rolę w społecznym komitecie budowy pomnika.

W ciągu dwóch lat zbierano składki od mieszkańców Baranowa i opracowano projekt. W końcu zdecydowano się wystawić pomnik, co nastąpiło w roku 1930 – dokładnie 10 lat od bitwy warszawskiej i pamiętnego pobytu Naczelnika Państwa w Baranowie, w sierpniu 1920 r. Pomnik był na miarę ówczesnych możliwości finansowych i technicznych. Jak przekonaliśmy się podczas prac renowacyjnych, jego konstrukcję stanowiły głazy, których nie brakuje na okolicznych polach do dzisiaj. Zostały one zalane zaprawą cementową, a następnie całość otynkowano.

Odsłonięcie postumentu nastąpiło 30 listopada 1930 r. Granitowy kamień, który znajdował się wcześniej w tym miejscu, wmurowano w podstawę pomnika. Na pomniku umieszczono tablicę z nazwiskami mieszkańców Baranowa i okolicznych wsi, którzy zginęli walcząc w obronie Polski w 1920 r.

W maju 1935 r., gdy zmarł marszałek Józef Piłsudski, przy pomniku odbyły się uroczystości upamiętniające wielkiego przywódcę. Przypominano jego pobyt w tym miejscu w 1920 r.. Wtedy prawdopodobnie wmontowano niewielką prostokątną tabliczkę przypominającą o Piłsudskim i jego wizerunek w formie metalowego medalionu. Stąd dzisiaj mówimy o pomniku Józefa Piłsudskiego, ale pamiętamy, że symbolizuje on trud całego narodu w odzyskaniu niepodległości.

W latach trzydziestych pomnik został otoczony drewnianym płotkiem, posadzono wokół niego kwiaty i ustawiono ławki.

W 1939 r. wybuchła II wojna światowa, a po wojnie zmieniły się władze opierające swe funkcjonowanie na sojuszu ze Związkiem Sowieckim. W takiej sytuacji pomnik upamiętniający poległych w bitwie warszawskiej nie mógł istnieć. W bliżej nieznanych okolicznościach wyrwana została z pomnika prostokątna tabliczka dotycząca Piłsudskiego (po latach odnaleziona w Puławach ze śladami po pociskach). Zniknęła także tablica z nazwiskami, a sam postument został zapomniany i przez dziesiątki lat stał zarośnięty krzakami i zasłonięty wysokimi drzewami.

Pomnik jednak nie został całkowicie zapomniany. W latach 80-tych, z okazji rocznicy 11 listopada „niewidzialna ręka” po kryjomu namalowała w miejscu wyrwanej tabliczki symbol ukoronowanego orła – nieśmiały ślad istnienia w Baranowie przedstawicieli patriotycznej opozycji.

Dopiero w latach 90-tych, kiedy zmieniły się realia polityczne i Państwo Polskie odzyskało swą suwerenność, nowe władze z ówczesnym wójtem Janem Niedbalskim przywróciły temu miejscu należną rangę i szacunek. Oczyszczono teren z zakrzewień, wycięto wysokie drzewa zasłaniające pomnik. Na nowo otynkowano postument. Niestety nie udało się już przywrócić zaginionej tablicy, na której znajdowały się nazwiska mieszkańców gminy – uczestników wojny obronnej 1920 r. Do dzisiaj te nazwiska pozostają w mroku zapomnienia.

W październiku 2007 r., gdy urząd Wójta Gminy Baranów piastował Robert Gagoś, przystąpiono do gruntownej renowacji i przebudowy pomnika. Dofinansowanie inwestycji pozyskano ze środków Rady Ochrony Pamięci Walki i Męczeństwa w Warszawie. Postument został wzmocniony i pokryty płytami z ciemnego granitu. Głaz z inskrypcją informującą o Dębie Wolności został wyjęty i zastąpiony granitową płytą z identycznym napisem. Całość uzyskała bardziej okazały charakter. Prace zostały wykonane przez pracowników Zakładu Kamieniarsko – Budowlanego „ROMB” z Młynek koło Końskowoli, pod kierownictwem Jana Okonia.

Pomnik służy dzisiaj za główny punkt obchodów wszystkich uroczystości patriotycznych w gminie.

Opracowanie
Pracownicy Gminnej Biblioteki Publicznej w Baranowie

Lokalizacja: Baranów, ul. Rynek Sprawdź lokalizację obiektu na mapie

 

Mogiła mieści się na cmentarzu parafialnym w Baranowie. Pochowanych zostało tu 17 powstańców poległych w bitwie 8 sierpnia 1863 r. pod Żyrzynem.

Lokalizacja: Baranów, ul. Szkolna (cmentarz parafialny) Sprawdź lokalizację obiektu na mapie

Pomnik powstał 3 września 1989 r., aby uczcić pamięć pomordowanych przez Niemców mieszkańców wsi Śniadówka.

Lokalizacja: Śniadówka Sprawdź lokalizację obiektu na mapie

Mogiła powstała w 1863 r. Jest to miejsce pochówku prawdopodobnie 7 żołnierzy, którzy zginęli w trakcie Powstania Styczniowego.

Lokalizacja: Łukawka Sprawdź lokalizację obiektu na mapie